Trong tác phẩm bất hủ “Tam Quốc diễn nghĩa”, các nhân vật lịch sử quả thật là rất nhiều, văn phong cũng cực kỳ phong phú. Có rất nhiều câu nói thương tâm mà cho đến ngày nay vẫn khiến người đời thổn thức mãi không thôi.
1.
“Người sống ở đời, chuyện không như ý thường chiếm đến tám, chín phần”
Trong số đông đảo anh hùng trong “Tam quốc diễn
nghĩa”, Dương Hỗ (221-278) vốn không phải là người đáng thất vọng nhất trên chốn
quan trường. Ông từng phục vụ cho 2 triều Tào Nguỵ và Tấn, được vua Tấn phong đến
chức quận công, thực ấp 3000 hộ. Mặc dù Dương Hỗ lại là một trong những người
nói ra câu nói chán nản không như ý nhất trong tam quốc diễn nghĩa. Có thể tìm
hiểu thêm Tam quốc diễn nghĩa tại http://chanhkien.org
“Nhân sinh thất ý vô nam bắc”(nam bắc nào ai được thỏa
lòng). Với câu nói này, Dương Hỗ bỗng chốc trở thành người bạn tri âm của những
người chán nản, không được như ý muốn.
Dễ có thể nhận thấy rằng, đây là giọng điệu điển
hình của mẫu người bi quan. Những người bi quan thường hay nói “càng đánh càng
thua”, trong khi người lạc quan sẽ nói “càng thua thì càng phải đánh”, cùng một
hoàn cảnh giống nhau, nhưng sĩ khí lại hoàn toàn khác nhau.
Tuy nhiên, đứng trước tình huống này, những người sống
lạc quan vô tư sẽ không vì thế mà nhụt chí. Trái lại, họ vẫn sẽ hoan hỉ nói rằng:“Chuyện
như ý trong thiên hạ, ít nhất vẫn có một, hai phần cơ đấy!”.
2.
“Cúc cung tận tụy, đến chết mới thôi”
Nhiều người cho rằng đây là câu nói cổ vũ chí sĩ, đầy
lòng nhân ái xả thân vì nước. Tuy nhiên, cũng không ít người cho rằng đây là một
câu nói rất thương tâm.
Khi Khổng Minh nói “Cúc cung tận tụy, đến chết mới
thôi”, là khi “phạt Ngụy” vốn đã trở thành điều không tưởng, rồi sau đó ông chết
ở gò Ngũ Trượng.
Trong “Thần điêu hiệp lữ”, khi Quách Tĩnh nói ra
câu“Cúc cung tận tụy, đến chết mới thôi”,có người liền thở dài một tiếng:Quách
đại hiệp sắp phải hy sinh rồi, thành Tương Dương không giữ được nữa rồi, Đại Tống
sắp diệt vong rồi!
Quả đúng như“ra trận chưa thắng người đã mất, trường
sử anh hùng lệ đầy khăn!“.
Tạo hình Khổng Minh Gia Cát Lượng trên điện ảnh. (Ảnh
từ kknews.cc)
3.
“Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”
Khổng Minh dốc hết sức lực phò tá cha con Lưu Bị,
sáu lần ra Kỳ Sơn, nhưng vẫn phạt Ngụy thất bại, nên đành phải thở dài rằng:“Mưu
sự tại nhân, thành sự tại thiên, không thể cưỡng cầu”.Câu nói này khiến người
ta không thể không cảm thấy thương cảm.
Thế sự dồn dập không kết thúc, mệnh trời đã định trốn
làm sao? Khi Lưu Bị xưng đế, Tôn Quyền đã chiếm lĩnh một phương, Tào Tháo thao
túng thiên tử hiệu lệnh chư hầu, Quan Vũ bại trận đến Mạch Thành… hết thảy đều
là ý trời.
Dù có tài kinh thiên trấn địa, hay chuyển núi dời
sông, ra sức xoay chuyển tình thế, thì cũng địch không lại ý trời. Hạng Vũ năm
xưa ở Cai Hạ mà nói“Trời muốn ta chết, không phải ở lỗi dùng binh”, quả thật có
ý trời trong đó vậy!
4.
“Thị phi thành bại hóa thành không”
Ảnh qua: blog.sina.com.cn
Những người khi chán nản, thất bại mới có cảm xúc
như vậy. Như Tào Thừa tướng đường làm quan rộng mở, dù cho nếm đủ mùi vị thất bại,
vẫn“may mắn lắm thay, vịnh thơ ca hát”, hát rằng“Ngựa chiến nằm co, chí còn
rong ruổi. Anh hùng luống tuổi, khảng khái vẫn kia!”.
Các bậc văn nhân cũng dựa vào những áng văn thơ mà
thỏa lòng oán than. Tô Đông Pha khi còn trẻ chí khí cao vời vợi, từng tự phụ“được
như Nghiêu Thuấn, chuyện này khó gì”.Nhưng sau khi thập tử nhất sinh trên chốn
quan trường, thì tâm ý nguội lạnh, mất hết ý chí mà than rằng:“Tào Tháo một đời
anh hùng, mà nay ở đâu đây?”.
Nhân vật lịch sử trong “Tam quốc diễn nghĩa” nhiều
vô kể, văn phong cực kỳ phong phú. Bởi vậy, để lấy ra 4 câu nói thương tâm nhất
thật không hề dễ dàng. Tuy vậy, không thể phủ nhận rằng dù có trải qua bao lớp
sóng dập vùi của lịch sử, những câu nói ấy vẫn như văng vẳng bên tai, khiến hậu
thế thương tâm, thổn thức.
Vậy nên có bài thơ làm chứng rằng:
“Trường Giang cuồn cuộn chảy về đông
Bạc đầu ngọn sóng cuốn anh hùng
Thị phi thành bại theo dòng nước
Sừng sững cơ đồ bỗng tay không
Non xanh nguyên vẻ cũ
Bao độ ánh chiều hồng
Bạn ngư tiều dãi dầu trên bãi
Vốn đã quen gió mát trăng trong
Một vò rượu nếp vui bạn cũ
Chuyện đời tan trong chén rượu nồng”
(Lâm giang tiên – Dương Thận)
Từ khóa: Tam quoc dien nghia. Có thể tìm hiểu thêm Tam
quoc dien nghia tại http://chanhkien.org
